Industriële versnellingsverordening: analyse
Reindustrialisering van de EU en hervorming van de vergunningsprocedures
De EU-industrie versterken en banen veiligstellen voor de toekomst. Het voorstel van de Europese Commissie om vergunningsprocedures te versnellen, koolstofarme labels in te voeren voor basismateriaal, EU-oorsprongsvereisten vast te stellen in de overheidsaanbesteding en buitenlandse investeringen in strategische sectoren te screenen. Alles wat u moet weten.
Artikelen 1-5: toepassingsgebied, definities, strategische sectoren en industrialisatiedoelstelling
Artikelen 6-16: enkelvoudige vergunning, digitale verwerking, industriële versnellingszones en prioritaire projecten
Aangewezen zones waar gebiedsdekkende milieubeoordelingen de projectspecifieke toetsingen vervangen. Projecten in deze zones profiteren van stilzwijgende goedkeuring als de bevoegde instantie haar deadline overschrijdt, van vereenvoudigde vergunningsprocedures via gebiedsdekkende vergunningen en van versnelde toegang tot EU-fondsen. De Commissie stelt gedelegeerde handelingen vast met de aanwijzingscriteria voor deze zones.
Artikelen 17-29: koolstofarme labels, EU-oorsprongsvereisten, koolstofintensiteitsklassen en leidende markten
Artikelen 30-35: sectorspecifieke investeringsvoorwaarden voor strategische industrieën
Van toepassing op buitenlandse investeringen van meer dan EUR 100 miljoen in strategische sectoren: batterijen, elektrische voertuigen, zonnepanelenproductie en verwerking van kritieke grondstoffen. Investeerders moeten voldoen aan voorwaarden inzake werkgelegenheid (minimaal 50 % werknemers uit de Unie), lokale inhoud, transparantie van eigendom, kennisoverdracht en O&O-activiteiten binnen de EU. De Commissie beoordeelt transacties en kan bindende voorwaarden opleggen of transacties verbieden die de strategische belangen van de Unie ondermijnen.
Artikelen 36-42: gedelegeerde handelingen, comitéprocedure, rapportage, herziening en inwerkingtreding
Gedelegeerde handelingen (Art. 36): de Commissie stelt gedelegeerde handelingen vast voor aanwijzingscriteria van industriële versnellingszones, berekeningswijzen van koolstofintensiteit, percentages lokale inhoud en sectorspecifieke drempelwaarden.
Comitéprocedure (Art. 37): onderzoeksprocedure voor uitvoeringshandelingen. Deskundigen van lidstaten geraadpleegd via comitologie.
Rapportage (Art. 38): lidstaten rapporteren tweejaarlijks over vergunningtermijnen, koolstofarme aanbestedingsvolumes, screeningsbeslissingen voor investeringen en voortgang richting de 20%-doelstelling voor het industrieel bbp-aandeel.
Herziening (Art. 39): de Commissie herziet de Verordening 5 jaar na inwerkingtreding, met een tussentijdse beoordeling na 3 jaar voor de aanbestedingsbepalingen.
Wijzigingen (Art. 40): gevolgswijzigingen in de Verordening netto-nul-industrie, de Verordening screening buitenlandse directe investeringen en de Richtlijnen overheidsopdrachten.
Inwerkingtreding (Art. 41-42): 20 dagen na bekendmaking in het Publicatieblad. Van toepassing 12 maanden later, met een overgangsperiode van 24 maanden voor aanbestedings- en labelingbepalingen.
Een zij-aan-zij vergelijking van de belangrijkste veranderingen
| Element | Voor (huidige wetgeving) | Na (IVV) |
|---|---|---|
| Vergunningen | Meerdere vergunningen, verspreid over instanties | Één project, één aanvraag |
| Koolstofarme labels | Geen (alleen vrijwillig) | Verplicht klasse A/B/C-systeem |
| Staalinkoop | Geen koolstofvereisten | Min. 25 % koolstofarm staal |
| Buitenlandse investeringen | Algemene screening (BDI-Verordening) | Sectorspecifieke voorwaarden boven EUR 100 M |
| Industriezones | Geen EU-kader | Industriële versnellingszones met stilzwijgende goedkeuring |
Kerncijfers uit de effectbeoordeling van de Commissie
Van het Competitiviteitskompas tot de eerste lezing
Eerste behandeling in de gezamenlijke commissie INTA-ITRE-IMCO, met commissaris Stéphane Séjourné
Op 2 juni 2026 hield de gezamenlijke commissie van INTA, ITRE en IMCO (CJ80) haar eerste behandeling van het voorstel. Commissaris Stéphane Séjourné (DG GROW) presenteerde de tekst en beantwoordde ongeveer een uur lang vragen; de commissies hadden ook de Eerste evaluatie van de EPRS van de impactbeoordeling van de Commissie (PE 788.126) voor zich. Diagnose van Séjourné: China produceert meer dan 50% van het wereldstaal en de wereldbatterijen en 90% van de zonnepanelen die in Europa worden gebruikt; het aandeel in de wereldwijde productie is gestegen van 6% (2000) naar ongeveer 30%, terwijl dat van Europa is gedaald van 21% naar 14%. Hij noemde ongeveer 20.000 verloren industriebanen in de EU per maand deze ambtstermijn, veroorzaakt door massale subsidies (ongeveer 4% van het Chinese bbp), onderwaardering van de munt en niet-wederkerige markttoegang.
De drie pijlers die Séjourné uiteenzette:
1. Europese voorkeur in openbare financiering. Waar openbare middelen worden gebruikt (aanbestedingen, subsidies), voorrang voor producten gemaakt in Europa in energie-intensieve industrieën (staal, aluminium, cement, chemicaliën), automobiel en schone technologie (batterijen, wind, zonne-energie, warmtepompen, elektrolyseurs) en kernenergie, met aandelen per sector van kritieke componenten van EU-oorsprong (bijvoorbeeld batterijcellen en zonne-inverters), voortbouwend op de Net-Zero Industry Act.
2. Voorwaarden voor buitenlandse directe investeringen. Europa blijft open, maar investeringen boven de 100 miljoen EUR van een land met meer dan 40% van de wereldcapaciteit worden aan voorwaarden onderworpen: echte technologieoverdracht, minimaal 50% van de banen in de EU, buitenlandse deelname beperkt tot 49%, verplichte O&O in Europa en levering van Europese componenten. "Europa kan niet alleen een assemblageplatform zijn."
3. Snelheid en vereenvoudiging. Eén digitaal loket en prioritaire industriezones om meerjarige vergunningverlening tot maanden in te korten, met een zelfverklaringsmodel en controle achteraf in plaats van rapportage vooraf. Hij stelde dat de nalevingskosten minimaal zijn vergeleken met de kosten van afhankelijkheid, en wees op Turkije en Canada die al wederkerigheid eisen.
De drie corapporteurs
| Corapporteur | Openingspositie |
|---|---|
| Anna Cavazzini INTA (Groenen/EVA) | Noemde de ingestorte zonne-industrie in Saksen en de fabriekssluiting van Volkswagen; "200.000 verloren EU-industriebanen sinds 2024" door oneerlijke Chinese concurrentie. Het probleem is structureel en geopolitiek, "niet bureaucratie of de Green Deal" (OESO: Chinese bedrijven krijgen 3 tot 8 keer meer overheidssteun; IMF: subsidies ongeveer 4,4% van het bbp, renminbi ondergewaardeerd ongeveer 16%). Prioriteiten voor het ontwerpverslag: bepalingen die de vraag stimuleren voor EU-industrie en de grootste vervuilers (staal, cement); houd de lijst van landen met gelijkwaardige EU-oorsprong eng en streng; effectieve, moeilijk te omzeilen investeringsvoorwaarden (lokale banen, supply-integratie, O&O, eigenaarschap, technologieoverdracht). |
| Christophe Grudler ITRE (Renew) | Een industriële, economische en soevereiniteitscrisis (Chinese uitvoer naar Europa met 30% gestegen sinds het begin van het jaar). Verwelkomde dat openbare middelen EU-industriële activiteit zouden ondersteunen, maar signaleerde drie oplossingen: "Gemaakt in Europa moet zinvol zijn" omdat het toepassingsgebied van het voorstel ongeveer 80 landen naast de 27 dekt, wat "overal gemaakt, zonder Europa gemaakt" is; meer ambitie (drempels en componentenlijsten te beperkt, te veel uitzonderingen); en toepasbaarheid, zodat traceerbaarheid van oorsprong geen obstakel voor kmo's wordt. |
| Pierre Jouvet IMCO (S&D) | Na bezoeken aan fabrieken en kmo's benadrukte hij grote verwachtingen en complexiteit. "Gemaakt in Europa" moet lokale productie betekenen: zoals geformuleerd, kan een product als EU-gemaakt worden geteld als de laatste grote transformatie in Europa plaatsvindt, zelfs als de meeste componenten van buiten komen, en meer dan 80 landen worden gedekt. Wil duidelijke oorsprongsregels, lagere drempels voor uitzonderingen (25 tot 30% zou criteria kunnen omzeilen; prijsverschillen lopen 35 tot 60% per sector), een werkelijk geïntegreerde waardeketen, en, als rode lijn voor S&D, sociale voorwaarden toegepast op de hele tekst, niet alleen openbare aanbestedingen. |
Waar de fracties convergeerden en botsten. De overheersende kritiek, gedeeld door Renew, S&D, Groenen, ECR, PfE en Links, was dat het voorstel inhoud van ongeveer 80 landen met een EU-handelsakkoord als "EU-oorsprong" behandelt. Sara Matthieu (Groenen, ITRE) waarschuwde voor Chinese auto-onderdelenfabrikanten die in Marokko investeren en als Gemaakt in Europa worden geteld; David Cormand (Groenen) zei dat een "Buy European Act" met 80 tot 90 landen "de 27 moet zijn", met uitzonderingen opt-in in plaats van opt-out; Kathleen Van Brempt (S&D) eiste dat de Commissie de werkelijke lijst van handelsakkoordpartners zou produceren ("India is duidelijk uit, maar Canada?"); de voertuigregel (70% EU-oorsprong exclusief de batterij, met artikel 8 dat handelsakkoordinhoud als EU telt) werd betwist door Nicola Danti (Renew); Dan Nica (S&D) koppelde het dossier aan niet-afgedwongen CBAM en de CO2-prijskloof met invoer. De EVP drong aan op voorzichtigheid: Dirk Gotink waarschuwde tegen starre reïndustrialisatiedoelen ("precies wat Xi Jinping doet in zijn vijfjarenplan") en tegen "de deur dichtdoen voor onze vrienden"; Tomislav Sokol drong aan op het toepassingsgebied van de bijlage en afstemming met de herziening van de richtlijn inzake overheidsopdrachten. PfE en ECR waren scherper: Paolo Borchia (PfE) wees op het negatieve oordeel van de Raad voor regelgevingstoetsing en de niet in aanmerking genomen gevolgen voor kmo's; Klara Dostálová (PfE) bekritiseerde het brede toepassingsgebied van gedelegeerde en uitvoeringshandelingen (belangrijke definities en productlijsten voor later achtergelaten) als ondermijnend voor de voorspelbaarheid voor investeerders. De Groenen en Links (Hanna Gedin, mede namens Marina Mesure) drongen aan op hogere ambitie en "groen protectionisme", terwijl EVP-stemmen waarschuwden dat Gemaakt in Europa niet gewoon duurder mag betekenen.
Antwoord van de commissaris. Séjourné groepeerde ongeveer 60 vragen: de tekst is één pijler van een bredere strategie (interne markt, diversificatie van handelspartners, energieprijzen), gericht op terugkeer naar de industrialisatieniveaus van de jaren 2000 terwijl er wordt gedecarboniseerd. Hij verdedigde het optreden tegen Chinese bedrijven die met verlies handelen als een "roofzuchtige strategie" om de Europese industrie te vernietigen en prijzen later op te drijven, en noemde Duitse machine-kmo's die door Chinese fondsen werden gekocht, gesloten en in China heropend. De lijst van handelsakkoordpartners, het toepassingsgebied van gedelegeerde handelingen, kmo-waarborgen en sectordefinities werden gelaten als de inhoud van het parlementaire werk dat nu begint.
Bron: vergadering van de gezamenlijke commissie INTA-ITRE-IMCO van 2 juni 2026 (11:00-12:30), agendapunt 3, dossier CJ80/10/05392. EP Multimedia-webstream (segment vanaf 11:00).
Alle documenten die zijn gebruikt voor deze analyse
Voorstel: COM(2026) 100 final
Bijlagen: Bijlagen bij het voorstel (PDF)
Effectbeoordeling: Rapport effectbeoordeling (PDF)
Samenvatting: Samenvatting effectbeoordeling (PDF)
Fiche: Fiche Industriële versnellingsverordening (PDF)
OEIL-procedure: 2026/0068(COD)
Wetgevingstrein: EP-wetgevingstreinprogramma
Persbericht: IP/26/515
V&A: QANDA/26/516