Brubru
EU policy intelligence
Try Brubru free
EU Canon / EU Staatssteun Wet

Het Steunbesluit Nimes Airport

Besluit van de Commissie (EU) 2016/633 is de baanbrekende uitspraak van de EU over commerciele overeenkomsten tussen vliegvelden en airlines. Het stelde de incrementele winstgevendheidstoets vast als de maatstaf voor beoordeling van de vraag of publiek gefinancierde vliegvelden onwettige subsidies geven aan budgetcarriers, en bevool Frankrijk tot terugbetaling van tot EUR 7 miljoen aan Ryanair.

Aangenomen 23 juli 2014 PB L 113, 27.4.2016, blz. 32 CELEX 32016D0633 Frankrijk (vliegveld Nimes-Garons)
Commercial aircraft on an airport runway under a clear sky
Foto: Pixabay via Pexels | Regionale vliegvelden en budgetcarriers: in deze zaak Nimes werden de regels bepaald voor wanneer publieke steun uitmondt in onwettige staatssteun
EUR 7 mln
Maximale terugbetaling
Indicatieve terugbetalings-hoofdsom van Ryanair en AMS gezamenlijk voor overeenkomsten na 2005, plus samengestelde rente vanaf de datum waarop de steun ter beschikking werd gesteld.
2000-2010
Onderzochte periode
Het besluit betreft overeenkomsten gesloten tussen april 2000 en november 2010, met een looptijd van twee opeenvolgende vliegveldexploitanten en negen afzonderlijke commerciele transacties met Ryanair en AMS.
Compatibel
Steun aan vliegveldexploitant
Alle subsidies aan de CCI en VTAN voor vliegveldexploitatie als compatibel verklaard onder art. 107, lid 3, onder c) VWEU en de Richtlijnen Luchtvaart 2014 voor vliegvelden onder 700.000 passagiers per jaar.
320.000
Piekpassagiers
Het passagiersverkeer op Nimes-Garons bereikte het hoogtepunt van ongeveer 320.000 passagiers in 2001. Vanaf 2003 was Ryanair de enige geplande vervoerder, waardoor het vliegveld commercieel afhankelijk werd van een enkele airline.
Wat op deze pagina wordt behandeld

Wat gebeurde

Een regionaal vliegveld, een dominante budgetcarrier en een decennium van onderprijsdeals

Het geval in het kort

Vliegveld Nimes-Garons, gelegen 12 km ten zuiden van de stad Nimes in het departement Gard in Zuid-Frankrijk, was een civiel-militaire vliegbasis. Vanaf 2003, na het vertrek van Air France en Air Littoral, was Ryanair praktisch de enige geplande vervoerder. Het vliegveld was volledig afhankelijk van publieke steun om het bedrijf rendabel te houden.

Tussen 2000 en 2010 sloten de opeenvolgende vliegveldexploitanten een reeks commerciele overeenkomsten met Ryanair en haar dochteronderneming Airport Marketing Services (AMS) die de airline gereduceerde vliegveldtarieven plus marketingbetalingen gaven. De Commissie stelde vast dat deze overeenkomsten het vliegveld meer kostten dan ze opbrachten. Een marktgeoriënteerde particuliere exploitant zou ze nooit hebben gesloten. Het tekort werd gedekt door publieke gelden, dus Ryanair ontving een indirecte subsidie.

Op 23 juli 2014 bevool de Commissie Frankrijk tot terugbetaling van tot EUR 7 miljoen aan Ryanair en AMS.

Het vliegveld

Nimes-Garons (IATA: FNI) ligt 12 km van het stadscentrum. Tot 2 juli 2011 was het vooral een militaire vliegbasis met burgerluchtvaart als secundair gebruik. Theoretische capaciteit was ongeveer 700.000 passagiers per jaar; werkelijk verkeer piekte in 2001 met 320.000 en overschreed later zelden 230.000.

De TGV-hogesnelheidstrein bereikte Nimes in 2001 en verbond de stad in ongeveer drie uur met Parijs. Vliegveld Montpellier ligt ongeveer 63 km verderop en verwerkt ongeveer zes keer zoveel verkeer. Beide factoren waren relevant voor de weigering van de Commissie om Frankrijs betoog dat het vliegveld van algemeen economisch belang was.

De exploitanten

CCI (2000-2006): De Kamer van Koophandel en Nijverheid van Nimes-Uzes-Le Vigan hield een 60-jarige publieke uitrustigsconcessi van 1965. Haar concessie werd voortijdig in januari 2006 beeindigd en vervangen door een delegatie van openbare diensten (CDSP) toegekend aan SMAN, een samenwerkingsverband van plaatselijke autoriteiten bestaande uit de Departementale Raad Gard, Nimes Metropole en Ales Cevennes.

VTAN (2007-2012): Veolia Transport Aeroport de Nimes, een particuliere dochteronderneming van de groep Veolia, won de CDSP in een aanbesteding vanaf 1 januari 2007. Ondanks private eigendom stelde de Commissie vast dat de airline-overeenkomsten van VTAN aan de staat waren toe te rekenen via de structuur van de delegatieovereenkomst.

Waarom publieke gelden betrokken waren

Beide exploitanten ontvingen aanzienlijke publieke subsidies om bedrijfsverliezen te dekken. De CCI ontving uitzonderlijke toelages van plaatselijke autoriteiten van totaal ongeveer EUR 1,35 miljoen in 2005 en EUR 200.000 in 2006, plus renteloze voorschotten van ongeveer EUR 9 miljoen van de algemene afdeling van de CCI. VTAN ontving een vaste jaarlijkse bedrijfsbijdrage van EUR 1,2 tot 1,5 miljoen van SMAN, geraised via opeenvolgende contractwijzigingen.

De Commissie stelde vast dat deze subsidies staatssteun waren (de exploitanten konden zonder niet opereren), maar verklaarde ze compatibel met de interne markt onder artikel 107, lid 3, onder c) VWEU en de Richtlijnen Luchtvaart 2014. Kleine vliegvelden die minder dan 700.000 passagiers per jaar verwerken en waarvan bedrijfskosten genuchtigt niet zelfstandig kunnen worden gedekt, mogen bedrijfssteun ontvangen, onder strenge evenredigheidsvoorwaarden.

Wat de Commissie onverenigbaar achtte, was het deel van de publieke gelden dat doorstroomde van de vliegveldexploitanten naar Ryanair en AMS via commerciele overeenkomsten die geen marktgeoriënteerde exploitant zou hebben gesloten.


De vliegveld- en airline-deals

Negen transacties gedurende tien jaar, en die ene die geen staatssteun was

De overeenkomst van 2000: zeldzaam goed nieuws

Niet elke Ryanair-overeenkomst op Nimes werd als staatssteun aangemerkt. De oorspronkelijke overeenkomst ondertekend op 11 april 2000 tussen de CCI en Ryanair stelde gereduceerde vliegveldtarieven vast voor een nieuwe route naar Londen Stansted met een mondeling engagement om 70% laadgraad te bereiken. De Commissie paste de incrementele winstgevendheidsmethod toe op deze overeenkomst en stelde positieve netto-incrementele stromen vast gedurende de looptijd van de overeenkomst. Een marktgeoriënteerde exploitant in de positie van de CCI op dat moment zou deze deal hebben gesloten. Geen staatssteun (considerans 453-457).

Dit resultaat was belangrijk: het toonde aan dat de Commissie geen algehele veronderstelling toepaste dat alle gereduceerde vliegveldovereenkomsten met Ryanair onwettig zijn. Elke deal moest op haar eigen economiek worden beoordeeld.

De overeenkomsten die wel staatssteun vormen bleken te beginnen met de correspondentie uit 2001/2002, die de oorspronkelijke deal uit 2000 wijzigde door hogere marketingbetalingen toe te voegen die het incrementele saldo negatief maken. Van dat moment af verergerde elk opeenvolgend accoord het probleem.

Overeenkomst Exploitant Belangrijkste verandering Incrementeel resultaat Staatssteun?
April 2000 CCI Initiële vliegveldservicesovereenkomst, route Londen Stansted Positief Nee
Eind 2001 / begin 2002 CCI Wijziging verhogen marketingbetalingen aan Ryanair Negatief vanaf 2002 Ja
Maart 2004 CCI Aanvullende marketingbetaling voor verlenging seizoensvluchten EUR 100-150k negatief in 2004 Ja
Oktober 2005 CCI + AMS Nieuw vliegveldservices + marketingservicespakket; AMS websiteadvertentie EUR 50-300k negatief per jaar Ja
Januari 2007 VTAN + AMS Nieuwe CDSP-era overeenkomst; voortgezette financiele prikkels per rotatie Negatief gedurende Ja
Nov 2007, aug 2008 VTAN + AMS Opeenvolgende verlengingen met herziene tarievenstructuur en AMS-betalingen EUR 700-850k negatief per periode Ja
Aug 2009, aug 2010, nov 2010 VTAN + AMS Verlengingen; wijziging nov 2010 nadat Ryanair dreigde Liverpool-route in te krimpen Negatief gedurende Ja
Vliegveldservicesovereenkomsten

Elke overeenkomst bepaalde de tarieven die Ryanair voor landing, passagiersbediening en grondservice betaalde. De tariefen werden bilateraal onderhandeld, zonder enig transparant aanbestedingsproces open voor andere airlines. De overeengekomen tarieven waren typisch lager dan de standaardtarievenlijst van het vliegveld, en in sommige perioden brachten de financiele prikkels (betaald per passagier of per rotatie) het netto tarief effectief dicht bij nul.

Marketingservicesovereenkomsten (AMS)

Parallel met elke vliegveldservicesovereenkomst sloot AMS, een in Ierland geregistreerde dochteronderneming van Ryanair, een marketingservicesovereenkomst waarin het zich verbond reclame voor het vliegveld op de website van Ryanair te plaatsen. In ruil betaalde de vliegveldexploitant AMS een forfaitair bedrag of per-vluchttarief.

De Commissie beoordeelde of deze diensten echte marktwaarde hadden. Zij stelde vast dat de betalingen aan AMS voor websitereclame niet op armslengte werden geprijsd en deel uitmaakten van het totale financiele pakket dat aan Ryanair werd gegeven voor bedrijf van routes vanuit Nimes.

De wijziging van november 2010: dwang of commerciele onderhandeling?

Eind 2010 dreigde Ryanair de Liverpool-frequenties in te krimpen tenzij VTAN ermee akkoord ging extra marketingvergoedingen van EUR 35.000 tot 65.000 te betalen. VTAN accepteerde en ondertekende de wijziging van november 2010. Frankrijk betoogde dat dit een legitieme commerciele heronderhandeling was. De Commissie stelde vast dat het een betaling was om een bestaande route in stand te houden, niet om een nieuwe op te starten. Onder zowel de Richtlijnen Luchtvaart 2005 als 2014 kan steun aan airlines alleen voor echte nieuwe routes worden gerechtvaardigd. Betalingen om bestaand verkeer in stand te houden, zijn bedrijfssteun aan de airline en zijn onverenigbaar onder de richtlijnen.



Het besluit en terugbetaling

Wat compatibel was verklaard, wat onverenigbaar werd bevonden, en wie moet terugbetalen

C
Steun aan vliegveldexploitanten - Compatibel
Alle bedrijfssubsidies en voorschotten aan CCI-Luchtvaart en VTAN als compatibel met de interne markt onder artikel 107, lid 3, onder c) VWEU en de Richtlijnen Luchtvaart 2014 verklaard. Vliegvelden onder 700.000 passagiers per jaar kunnen bedrijfssteun ontvangen waar nodig en proportioneel. Geen terugbetaling bevolen.
O
Steun aan Ryanair en AMS - Onverenigbaar
Alle vliegveldservice- en marketingovereenkomsten vanaf 2001/2002 als onverenigbaar verklaard. De Richtlijnen 2005 en Luchtvaart 2014 staan bedrijfssteun aan airlines voor bestaande routes niet toe, en geen van de criteria voor opstartsteun (afbouw, bedrijfsplan, openbare aanbesteding, netto verkeerskoppelingsvereisten) waren voldaan.
S
Financiering overheidsopgaven - Geen staatssteun
Betalingen voor vliegtuigreddingswerk en brandbestrijding, veiligheidscreening, grenscontrole, voorkoming vogelslachtoffers en milieubewaking via het nationale systeem van luchtvaarttarieven vormen geen staatssteun. Het systeem is niet-discriminatoir, is uniform op alle Franse burgerluchthavenplatformen van toepassing, en bevat strikte controlemechanismen tegen overcompensatie.
N
Ryanair-overeenkomst 2000 - Geen staatssteun
De originele vliegveldservicesovereenkomst van april 2000 genereerde positieve incrementele stromen. Een marktgeoriënteerde exploitant zou ermee hebben ingestemd. Geen staatssteun en geen terugbetaling voor de deal van 2000.
Terugbetaling: wie betaalt en hoeveel

Frankrijk werd bevolen de onverenigbare steun van Ryanair en AMS terug te vorderen binnen vier maanden na kennisgeving van het besluit (23 juli 2014). De terugbetalingsverplichting onder artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999 is onvoorwaardelijk: geen gronden van vertrouwenswaardigheid, binnenlands recht of insolventieprocedure kunnen hieraan voorbijgaan.

  • Ryanair en AMS gezamenlijk en hoofdelijk: alle steun vanaf de overeenkomsten van oktober 2005. Indicatieve hoofdsom: EUR 5 tot 7 miljoen.
  • Alleen Ryanair: steun van de wijzigingen van 2001/2002 en 2004. Indicatieve hoofdsom: EUR 150.000 tot 300.000.
  • Rente: samengestelde rente vanaf de datum waarop de steun ter beschikking van de begunstigde werd gesteld, berekend tegen het op die datum geldende referentarief plus marge, gebruikmakend van het einde van elke jaarlijkse berekeningsperiode als referentiedatum (Verordening (EG) nr. 794/2004).

De precieze bedragen waren door Frankrijk bij terugbetaling vast te stellen, te controleren tegen de terugbetalingstabel van de Commissie (tabel 17 van het besluit) en te corrigeren voor werkelijke versus ex-ante betalingen.

Waarom Ryanair alleen aansprakelijk was voor de steun voor 2005

De correspondentie van 2001/2002 en de correspondentie van 2004 werden rechtstreeks met Ryanair ondertekend, voordat de overeenkomsten van oktober 2005 die voor het eerst AMS als formele partij betrokken. Aangezien AMS geen partij was bij deze eerdere wijzigingen, kon niet hoofdelijk aansprakelijk voor hen worden gesteld. De Commissie beperkte de aansprakelijkheid nauwkeurig tot de relevante partij voor elke maatregel. Dit is van belang voor elke latere terugbetalingsberekening: het bedrag voor periode 2005 (EUR 150.000 tot 300.000) is alleen van de balans van Ryanair te verhalen, terwijl de bedragen na 2005 tegen beide Ryanair en AMS kunnen worden aangewendt.

Compatibele bedrijfssteun aan vliegveldexploitanten: de vijf criteria

De Commissie paste alle vijf criteria uit punt 137 van de Richtlijnen Luchtvaart 2014 toe om de vliegveldexploitantsubsidies compatibel te verklaren:

  • Doelstelling van algemeen belang: lokale economische ontwikkeling, toerisme (EUR 100 miljoen jaarlijkse toerismeuitgaven toegerekend aan Nimes vliegveld in 2006-gegevens), 2.200 banen gekoppeld aan de vliegbasis, en aanwezigheid luchtvaartindustrie.
  • Noodzakelijkheid: zonder publieke steun zou het vliegveld aanzienlijk zijn verminderd of zijn gesloten; kleine vliegvelden onder 700.000 passagiers kunnen doorgaans bedrijfskosten niet zelfstandig dekken.
  • Evenredigheid: steun beperkt tot het geverifieerde bedrijfsfinancieringsgat; Franse budgettaire controlemechanismen voor CCI's voorkomen overcompensatie.
  • Prikkeleffect: vastgesteld via de contrafeitelijk, het vliegveld zou zonder subsidies zijn gecontraheerd.
  • Beperkte concurrentievervalzing: Nimes-Garons behandelde maximaal 320.000 passagiers; het aangrenzende vliegveld Montpellier (zes keer groter) was niet materieel benadeeld; geen negatief effect op handelsverkeer in tegenspraak met algemeen belang.

Wat het betekent voor vliegvelden en airlines

Praktische compliance-principes afgeleid uit het besluit

Bereken voordat u ondertekent

Elke openbare of publiek gefinancierde vliegveldexploitant moet een gedocumenteerde ex-ante incrementele winstgevendheidsanalyse uitvoeren voordat hij overeenkomsten aangaat tussen vliegveldservices of marketingservices met een airline. Het ontbreken van enige analyse is zelf een sterke indicator dat de MEO-toets niet was voldaan.

Behandel beide overeenkomsten als een

Indien het vliegveld op dezelfde datum een vliegveldservicesovereenkomst en een marketingservicesovereenkomst met dezelfde airline aansluit, zal de Commissie ze als een enkele transactie beoordelen. De gecombineerde netto-incrementele inkomsten moeten de gecombineerde incrementele kosten, inclusief marketingbetalingen, overschrijden.

Nieuwe routes hebben afbouw nodig

Opstartsteun voor nieuwe routes is compatibel alleen als zij afloopt over maximaal drie jaar, gekoppeld is aan netto verkeersgroei op de nieuwe route, door een bedrijfsplan wordt ondersteund, en via openbare aanbesteding is toegekend. Steun voor bestaande routes komt niet in aanmerking.

Onderhoudsbetalingen zijn bedrijfssteun

Indien een airline routecontinuiteit voorwaardelijk stelt aan aanvullende betalingen van het vliegveld, zijn deze betalingen bedrijfssteun aan de airline, geen opstartsteun. Zij zijn vermoedelijk onverenigbaar onder de Richtlijnen Luchtvaart en kunnen niet op verkeersgroeigronden worden gerechtvaardigd.

Openbare instantie = automatische toerekenbaarheid

Een kamer van koophandel, plaatselijk gezaglichaam of openbare instelling hoeft geen specifieke regeringsinstructie voor elk commercieel besluit aan te tonen. Al haar handelingen zijn automatisch aan de staat toe te rekenen voor staatssteundoeleinden. De Stardust Marine-toets is alleen van toepassing op gewone openbare bedrijven.

Particuliere exploitanten kunnen ook aansprakelijk zijn

Een particulier bedrijf dat een publiekrechtelijke dienst beheert, is niet automatisch beschermd tegen staatssteunregels. Indien de concessieverlener commerciele doelstellingen stelt, bedrijfsverliezen financiert, en het kader voor airline-relaties bepaalt, zijn deze relaties aan de staat toe te rekenen en moeten zij de MEO-toets doorstaan.

Wat in de MEO-analyse telt, wat niet

  • Telt: luchtvaartgerelateerde vergoedingen, niet-luchtvaartgerelateerde commerciele inkomsten (eentalig), incrementele variabele bedrijfskosten, marketingbetalingen, financiele prikkels per rotatie of passagier.
  • Telt niet: uitgegeven vaste kosten; toeristenmultiplikatoren niet ex-ante gekwantificeerd; merkwaarde; waarschijnlijkheid van routehernieuwen; bezoekende herhalingsuitgaven; SGEI-compensatie waarbij de SGEI-definitie niet correct is vastgesteld.
  • Laadgraad: moet werkelijke, gedocumenteerde geschiedkundige of contractuele prestatie weerspiegelen. Een marketingservicespakket speciaal ontworpen om passagieraantallen te verhogen kan vanaf de effectieve datum een hoger veronderstelde laadgraad rechtvaardigen.

Kleine vliegvelden kunnen compatibele bedrijfssteun ontvangen

Het besluit Nimes bevestigt dat vliegvelden die onder 700.000 passagiers per jaar verwerken, en waarvan bedrijfskosten doorgaans niet zelfstandig kunnen worden gedekt, compatibele bedrijfssteun van openbare autoriteiten mogen ontvangen. De steun moet: (1) noodzakelijk zijn (het vliegveld kan kosten genuchtigt niet zelfstandig dekken); (2) evenredig zijn (beperkt tot het geverifieerde financieringsgat, geen overcompensatie); (3) gekoppeld zijn aan een echte doelstelling van algemeen belang zoals connectiviteit of regionale economische ontwikkeling; en (4) beperkt in concurrentievervalzing (met aandacht voor het stroomgebied en nabijheid van andere vliegvelden). Deze afwijking geldt voor steun aan de vliegveldexploitant, zij strekt niet tot onderprijsovereenkomsten van de exploitant met zijn airlinesklanten.


Chronologie

Van de eerste Ryanair-overeenkomst tot het Commissiebesluit en voorbij

April 2000
CCI ondertekent de eerste vliegveldservicesovereenkomst met Ryanair voor een nieuwe route Londen Stansted. Commissie stelt later vast dat deze overeenkomst GEEN staatssteun is: positieve incrementele stromen.
2001
TGV-hogesnelheidslijn opent naar Nimes. Air France trekt zich terug van de Parijse route. Ryanair wordt dominant op het vliegveld.
Eind 2001 / begin 2002
Correspondentie tussen CCI en Ryanair wijzigt de overeenkomst van 2000, met verhoogde marketingbetalingen. Commissie stelt vast dat dit staatssteun is: negatieve incrementele stromen vanaf 2002.
2003
Air Littoral stopt bedrijf. Ryanair is nu de enige geplande vervoerder op Nimes-Garons.
Maart 2004
Verdere wijziging van marketingbetalingen. Commissie stelt vast EUR 100.000-150.000 staatssteun in 2004.
Oktober 2005
CCI ondertekent nieuwe vliegveldservicesovereenkomst met Ryanair en aparte marketingservicesovereenkomst met AMS. Eerste keer dat AMS formele partij is. Commissie stelt vast staatssteun van EUR 50.000-300.000 per jaar.
Januari 2006
CCI-concessie voortijdig beeindigd. Vliegvelbeheer overdragen aan SMAN.
Januari 2007
VTAN neemt vliegvelbeheer over onder de nieuwe CDSP. Nieuwe vliegveldservices- en AMS-marketingovereenkomsten ondertekend. VTAN-era steun begint.
2007-2010
Opeenvolgende VTAN-overeenkomsten en wijzigingen (november 2007, augustus 2008, augustus 2009, augustus 2010). Alle tonen negatieve incrementele stromen van EUR 700.000-850.000 per periode.
November 2010
Ryanair dreigt Liverpool-frequenties in te krimpen. VTAN accepteert aanvullende marketingvergoedingen van EUR 35.000-65.000. Laatste wijziging ondertekend. Commissie stelt later vast dat dit bedrijfssteun is voor een bestaande route, geen opstartsteun.
2 juli 2011
Militaire vliegbasis formeel overgedragen; Nimes-Garons wordt een puur civiel vliegveld.
2012
Europese Commissie registreert de zaak als SA.33961 (2012/C) en opent formeel onderzoek onder artikel 108, lid 2 VWEU. Procedures gepubliceerd in het Publicatieblad.
23 juli 2014
Commissie neemt Besluit C(2014) 5078 final aan, ondertekend door Vice-Voorzitter Joaquin Almunia. Terugbetaling bevolen van Ryanair en AMS binnen vier maanden.
27 april 2016
Besluit gepubliceerd in het Publicatieblad als Besluit (EU) 2016/633 (PB L 113, blz. 32). CELEX 32016D0633.

Veelgestelde vragen

Belangrijke vragen over het besluit Nimes en EU vliegveld-staatssteunregels

Waarom was de overeenkomst van 2000 geen staatssteun, maar de wijziging van 2001/2002 wel?

De Commissie paste dezelfde incrementele winstgevendheidsanalyse op beide toe. De overeenkomst van 2000, die de route Londen Stansted lanceerde, genereerde voldoende incrementele inkomsten (luchtvaartgerelateerde vergoedingen plus commerciele inkomsten van passagiers van Ryanair) om de incrementele kosten te dekken. Een winststrevende vliegveldexploitant zou ermee hebben ingestemd. De correspondentie van 2001/2002 verhoogde de marketingbetalingen die Ryanair ontving zonder een gelijkwaardige inkomenstoename. Dit keerde de netto positie om naar negatief: de aanvullende subsidie aan Ryanair was niet langer commercieel rationeel.

Profiteerde Ryanair van financiering overheidsopgaven?

Nee. De Commissie trok een duidelijke lijn tussen financiering overheidsopgaven (vliegtuigreddingswerk en brandbestrijding, veiligheidscreening, grenscontrole, voorkoming vogelslachtoffers, milieubescherming) en commerciele financiering. Betalingen overheidsopgaven zijn geen staatssteun omdat zij niet-economische openbare dienstfuncties dekken die niet tot de commerciele activiteiten van het vliegveld behoren. Ryanair profiteerde alleen van de commerciele overeenkomsten, niet van het systeem overheidsopgaven.

Kan een particulier bedrijf dat een vliegveld onder concessie beheert zich aan staatssteunregels onttrekken?

Niet indien de openbare autoriteit die de concessie toekende haar zodanig structureert dat zij het commerciele gedrag van de particuliere exploitant bepaalt. In het geval VTAN bepaalde SMAN een verkeersgroeidoel in de CDSP, financierde VTAN's bedrijfsverliezen via de vaste bijdrage, en bepaalde zij de economische context waarin Ryanair-overeenkomsten werden onderhandeld. Dit volstond voor toerekenbaarheid: VTAN's airline-overeenkomsten werden als daden van de staat behandeld, hoewel VTAN zelf particulier eigendom was.

Betekent het besluit dat alle budgetcarrier-steunprogramma's onwettig zijn?

Nee. Het besluit bevestigt dat vliegveld-airline-overeenkomsten volledig wettig kunnen zijn als zij de MEO-toets doorstaan: de netto contante waarde van incrementele inkomsten moet incrementele kosten gedurende de looptijd van de overeenkomst overschrijden. De oorspronkelijke overeenkomst van 2000 zelf doorstond die toets. Het probleem op Nimes was dat, vanaf 2001/2002 het bedrijf, de marketingbetalingen tot een niveau groeiden waar geen rationele particuliere vliegveldexploitant ermee zou hebben ingestemd. Vliegvelden die steunprogramma's op commercieel rationele voorwaarden ontwerpen, de ex-ante winstgevendheidsanalyse documenteren, en bestaande routes niet subsidieren, lopen geen risico.

Wat gebeurt er als een lidstaat de steun niet terugbetaalt?

Zou Frankrijk de steun niet binnen vier maanden terugbetaald hebben, had de Commissie de zaak naar het Hof van Justitie kunnen verwijzen onder artikel 108, lid 2 VWEU. Non-recovery is zelf een afzonderlijke schending van EU-recht. Het Hof kan periodieke dwangsom opleggen. In praktijk zijn terugbetalingsprocedures complex: bedragen moeten precies worden berekend, Ryanair en AMS kunnen terugbetaling voor nationale rechtbanken aanvechten, en nationale rechtbanken moeten het besluit toepassen terwijl zij vaststellingen van feit over precieze bedragen doen. De Commissie controleert naleving en kan een update van terugbetalingsstatus publiceren.

Is dit besluit definitief?

Het besluit werd door de Commissie op 23 juli 2014 aangenomen. Het was onderworpen aan een twee-maanden termijn voor betwisting voor het Gerecht onder artikel 263 VWEU vanaf de datum van kennisgeving aan de partijen of publicatie in het Publicatieblad. Het besluit kan beroep voor de EU-rechtbanken hebben gehad; dergelijke procedures schorten de terugbetalingsverplichting niet op tenzij het gerecht een voorlopig staakt verleent. Gebruikers dienen de huidige procedurele stand rechtstreeks van het EUR-Lex-dossier te verifiëren op CELEX 32016D0633.


Analyseer met Brubru

AI-aangestuurde tools voor staatssteun compliance en EU-beleidsanalyse

Chat met Brubru
Stel vragen over het besluit Nimes, de MEO-toets, de Richtlijnen Luchtvaart of elke andere EU-staatssteunzaak. Brubru beschikt over een samengestelde kennisbasis van EU-recht.
Vraag Brubru
EU Law Comply
Controleer de overeenkomsten of publieke financieringsregeling van uw vliegveld tegen de verplichtingen in dit besluit en de Richtlijnen Luchtvaart. Identificeer compliance-gaten voordat zij problemen worden.
Controleer compliance
Document Generator
Stel stellingnames, briefings en beleidsnota's op over EU staatssteun recht en de Richtlijnen Luchtvaart met AI-ondersteuning gegrond op primaire EU-bronnen.
Genereer een document

Belangrijkste termen

MEO-toets
De markteconomietoets. Zij stelt de vraag of een hypothetische particuliere exploitant, puur door winstmotief gedreven, dezelfde commerciele voorwaarden zou hebben aanvaard. Zo ja: geen staatssteun. Zo nee: een voordeel is ten laste van publieke middelen verleend.
Incrementele winstgevendheid
De specifieke methodologie gebruikt om de MEO-toets op vliegveld-airline-overeenkomsten toe te passen. Zij vergelijkt slechts opbrengsten en kosten die met de airline-relatie variëren, uitgegeven vaste kosten sluitend. Ingevoerd in de Richtlijnen Luchtvaart en bevestigd in dit besluit.
AMS
Airport Marketing Services Limited, een dochteronderneming van Ryanair die overeenkomsten met vliegvelden sluit om reclame op de website van Ryanair te plaatsen. In dit besluit werden AMS en Ryanair als een economische eenheid voor staatssteundoeleinden behandeld.
Eentalig
De benadering van al vliegveld-inkomsten, zowel luchtvaart als niet-luchtvaart commercieel, als deel van dezelfde economische pot tellend. In de incrementele analyse telt niet-luchtvaart-inkomsten toerekenbaar aan passagiers van een airline aan de inkomstzijde van de MEO-toets.
Toerekenbaarheid
De voorwaarde dat een maatregel aan een openbare autoriteit kan worden toegerekend opdat zij staatssteun vormt. Voor openbare instanties zoals de CCI is toerekenbaarheid automatisch. Voor particuliere exploitanten onder concessies hangt zij af van de mate van openbare autoriteitscontrole op het gedrag van de exploitant.
Richtlijnen Luchtvaart
Richtlijnen van de Commissie voor staatssteun aan vliegvelden en airlines. De Richtlijnen 2005 behandelde opstartsteun voor airlines; de Richtlijnen 2014 vervingen hen en voerden het nieuwe raamwerk voor bedrijfssteun aan vliegvelden in, inclusief de compatibiliteitscriteria toegepast op CCI-Luchtvaart en VTAN in dit besluit.
Al de EU, met AI.
Navigeer EU staatssteun recht, Richtlijnen Luchtvaart en 28.000+ juridische handelingen met Brubru's AI-aangestuurde intelligencetools.
Beginmet uw gratis proefperiode